‘Stopio a chwilio’ yw pan fydd swyddog heddlu yn chwilio person yn gorfforol, eu dillad ac unrhyw beth maent yn ei gario.
Cynhelir chwiliadau yn unol â phwerau cyfreithiol.
Mae’n ofynnol gwneud cofnod o unrhyw stopio neu stopio i chwilio. Mae’n ofynnol i’r cofnod gynnwys:
- Dyddiad, amser a lle’r cyfarfyddiad.
- Os yw’r person mewn cerbyd, rhif cofrestru’r cerbyd.
- Y rheswm dros y stopio.
- Ethnigrwydd hunan ddiffiniedig y person a gaiff ei stopio.
- Canlyniad y cyfarfyddiad.
Nid oes bwerau i fynnu bod unigolyn yn rhoi manylion personol. Dylai’r swyddog heddlu wneud cofnod ar y pryd a’i roi i’r person ar unwaith, heblaw bod amgylchiadau eithriadol sy’n gwneud hyn yn gwbl anymarferol.
Mae’r gyfraith hefyd yn gwneud darpariaeth i ganiatáu chwiliadau am y rhesymau penodol canlynol:
- Chwilio am eitemau y gellid eu defnyddio at ddiben cysylltiedig â chomisiynu, paratoi neu ddechrau gweithredoedd terfysgol o dan Adran 44 Deddf Terfysgaeth 2000.
- Chwilio am arfau ymosod neu offer ymosodol er mwyn atal digwyddiadau trais difrifol neu i ddelio gyda chario’r cyfryw eitemau, o dan Adran 60 Deddf Cyfiawnder Troseddol a Threfn Gyhoeddus 1994.
Pam y caiff chwiliadau stopio eu cofnodi?
Os cânt eu defnyddio yn gywir mae stopio a stopio a chwilio yn arfau gwerthfawr a all gynorthwyo i atal a datrys troseddau a gwneud cymunedau yn ddiogelach.
Caiff cofnodion eu cadw i fonitro defnydd yr heddlu o stopio a stopio a chwilio a rhennir y wybodaeth hon gyda phobl leol.
Bydd stopio a chwilio yn digwydd mewn lle cyhoeddus; neu yn unrhyw le os yw’r heddlu yn credu eich bod wedi cyflawni trosedd.
Beth sy’n digwydd os caf fy stopio a fy chwilio?
Os cewch eich stopio gofynnir i chi’n gyntaf i ble rydych yn mynd a beth rydych wedi bod yn ei wneud. Efallai y bydd yr heddlu wedyn yn penderfynu eich chwilio ond dim ond os oes ganddynt reswm da i wneud hynny. Er enghraifft, os ydych yn cyfateb i broffil troseddwr a welwyd yn yr ardal, neu eu bod yn credu eich bod yn ymddwyn yn amheus. Bydd y chwilio yn digwydd yn agos at y fan lle cawsoch eich stopio.
Os bydd y swyddog yn gofyn i chi ddiosg rhagor na’ch cot a’ch menig, neu unrhyw beth yr ydych yn ei wisgo am resymau crefyddol, mae’n rhaid iddynt fynd a chi i rywle sydd allan o olwg y cyhoedd.
Gofynnir i chi wacau eich pocedi a dangos cynnwys unrhyw fagiau y gallwch fod yn eu cario i’r swyddogion.
A allaf gwyno ynglyn â chael fy stopio a’m chwilio?
Ni ddylech gael eich stopio a’ch chwilio dim ond oherwydd eich oedran, ethnigrwydd, cenedl, rhyw, cyfeiriadedd rhywiol, anabledd, crefydd, y modd yr ydych wedi eich gwisgo neu oherwydd eich bod wedi cyflawni trosedd yn y gorffennol. Os credwch i chi gael eich stopio a’ch chwilio yn afresymol neu eich bod heb gael eich trin yn deg neu gyda pharch gallwch gwyno i’r canlynol:
- Eich gorsaf heddlu leol
- Awdurdod Heddlu De Cymru
- Cyngor ar Bopeth
- Eich Cyngor Cydraddoldeb Hiliol lleol
- Comisiwn Annibynnol Cwynion yr Heddlu
- Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol
- Cyfreithiwr